bogen en metselwerk illustratie

Drie lessen over IK, WIJ en HET

Als je niet bang bent voor je eigen kracht, dan kan je bergen verzetten (Mandela)

In je eentje ga je misschien snel, maar samen kom je verder (Afrikaanse wijsheid)

Als geest en hand niet samengaan, ontstaat er geen kunst (Leonardo da Vinci)


Deze lessen helpen bij het tonen van maatschappelijk leiderschap.
Zij zeggen iets over je eigen IK, hoe je op je eigen grond durft te staan. En iets over de WIJ, de noodzaak je dromen te delen met anderen omdat je anders geen impact maakt. En over het HET, de noodzaak van het samenspel van denken en doen, om ook een resultaat neer te zetten. Een resultaat als kunstwerk van denken en doen.

illustratie met bogen en metselwerk

De vanzelfsprekende volgorde – eerst IK, dan WIJ en dan HET.
Al het goede komt in drieën. Het is geweldig om met heldere indelingen te werken. Veel theorieën hebben een trits ‘ijkpunten’. Ik vind IK, WIJ, HET altijd erg nuttig.

De IK staat voor je eigen kracht. De WIJ staat voor het potentieel van jou in je samenwerking met anderen en hoe je daarmee in flow kan geraken. En het HET staat voor wat er buiten staat te gebeuren en welke impact je daar maakt. In deze driedeling zit naar mijn smaak ook een vanzelfsprekende volgorde. Eerst de IK dan de WIJ en dat het HET. Dat maakt de trits nog sterker.

Meer over IK
In de IK zit de kracht van jezelf besloten. Zoals Mandela ons voorhoudt, als je niet bang bent voor je eigen kracht, dan kan je bergen verzetten. En tegelijkertijd, wat zitten er veel blokkades, stemmetjes en beperkende overtuigingen in een ieder van ons! Zij houden ons binnen de lijntjes en beschouwen onze schaduw als grens. Hoe fijn als je die kan opruimen en je eigen IK op stevige grond kan laten staan en present kan zijn met al wat er om je heen is.
Zonder eigen grond neig je vaak tot aanhaken of afhaken. Bij aanhaken zoek je de ander op zonder je zelf in te brengen. Dan is het aanhaken het parool. De andere neiging is afhaken. Dan neem je juist afstand en raak je onthecht zonder echte betrokkenheid en presentie. Dan verdwijn je en trek je een schild op. Het alternatief is present te zijn met wat er is.
Zonder presente IK kan je geen WIJ bouwen.

Meer over WIJ
In het WIJ wil je werkelijk tot co-creatie komen. Kan je met je stevige IK ook samen dromen, samen een flow creëren? Wat breng je dan in, hoe doelgericht ben je, hoe geef je zelf en de ander de ruimte voor toeval, voor humor en ondeugd? In het WIJ kan je jezelf kwijtraken, je kan erin verdwijnen.

Dat kan ook voor de ander zo zijn. Dat leidt vaak tot zwaarte en stilstand. Je wilt juist samen dromen en samen actie, van gezwets naar concrete actie, van lineair naar circulair, van debat naar dialoog en naar creatieve flow. Dan gebeurt er iets, dan maak je meters. In je eentje ga je misschien snel, maar samen kom je verder. Dan bouw je resultaten die tellen.

Zonder stevig IK en geen echte WIJ kom je niet aan HET toe.

Meer over HET
Het was Leonardo da Vinci die zei: als geest en hand niet samengaan, ontstaat er geen kunst. Er ontstaat niets bijzonders, geen HET, als het denken en doen (IK en WIJ) uitblijft. Een stevige IK is nodig, net als een flow in de WIJ. Maar wat is dat kunstwerk, wat is dat HET? Wat is de concretisering van de Call die je ervaart. Wat gaan anderen zien of daarvan merken? Hoe hoog is de ambitie en wat zijn de beloofde resultaten? Hoe doet het een appel op de potentiële betrokkenheid van de ander?

Zo iets maken, dat is een kunst. Een kunst van durven dromen, je zelf te laten zien, de kunst van andere in vuur en vlam zetten. Dat je de klippen omzeilt en andere woorden en methodieken vindt, de bestaande routines voorbij. Met ondeugd, en humor, met verbeeldingskracht en volharding. Een mirakel van denken en doen. Dat is wanneer je werkelijk een creatie hebt neergezet.

Met de driedeling IK-WIJ-HET heb jij dat gedaan. Een wonder van eenvoud en waarachtigheid.

Op 3 februari 2021 is de eerstvolgende Stap IN. Check hier voor meer info.

Maatschappij en Leiderschap | copyright 2020 | Annuleringsvoorwaarden | Privacybeleid

Waarnemen zonder oordeel

Heb jij dat ook? Als ik op tv een Kamerlid zie die verontwaardigd is over het kabinet. Dat moet kunnen, maar het is een wettelijke regeling die het Kamerlid destijds zelf heeft vastgesteld. Dan protesteert er iets in mij en moet ik moeite doen om geen aversie te hebben. De inconsequentie, het opportunisme, maakt dat ik mij verweer en een schild optrek. Ik kan met veel moeite open blijven en ik kan niet meer vrij blijven.

Om hier aan te ontsnappen gebruik ik een methode van presentie. Ik oefen vaak in presentie en daardoor kan ik het op momenten dat het me overvalt makkelijk inzetten. 

Bij presentie ga ik voor een deel in mijn lichaam en neem ik alle sensaties waar die er zijn. De lucht die ik inadem, het geluid dat ik hoor, de emotie die ik waarneem, de schoonheid van de kleuren, alles wat het geheel eigenlijk ook kan zijn. Ik doe geen moeite om er iets moois van te maken, maar kijk als het ware vanboven, ‘vanaf het balkon’, naar wat er is en dan kijk ik ook naar mezelf om te voelen wat het oproept en kan dan die nare effecten op mijn gevoel laten afstromen. Dan komt er ruimte voor compassie. Compassie voor wat er is. Compassie ook voor het Kamerlid.

Oefening in presentie
In trainingen gebruik ik deze oefening, bijvoorbeeld als de deelnemers een wandeling in de natuur maken. Voor dat zij gaan wandelen oefenen we vooraf in het waarnemen van een vaas met bloemen. Niet door aan te haken en er in te verdwijnen en niet door er van af te bewegen en af te haken. Maar door present te zijn, bij de schoonheid, bij de kleuren, bij de rommelige bloem. Op het spinnetje in de vaas. Op het groen in alle nuances. Op de weerspiegeling van het licht in het water. Het gevoel dat het oproept. Een oefening in presente waarneming is een verrijkend en rustgevend moment.

Je kan het in 5 min doen en het helpt je een uur lang beter waar te nemen en niet te verdwijnen of af te haken.

Wil je deze oefening eens met ons meemaken, doe dan mee aan Corona en jij? In deze eendaagse training ga je de (onderhuidse) effecten van Corona op jou in beeld brengen door present te worden en op jezelf te reflecteren.

Wil je dieper gaan, denk dan aan de 2,5-daagse versie van deze training die we op 7 t/m 9 mei organiseren.

Maatschappij en Leiderschap | copyright 2020 | Annuleringsvoorwaarden | Privacybeleid
Afbeelding bij: Kan jij present zijn in je werk?

Kan jij present zijn in je werk?

Afbeelding bij: Kan jij present zijn in je werk?

Door Jeroen den Uyl 11 oktober 2020

Over de essentie van de werkrelatie.

Laatst sprak ik iemand die net als ik, na een mooie tijd TwynstraGudde verlaten had. Ze ging weg bij dit mooie bedrijf en voelde zich alsof ze had uitgemaakt met haar vriend. Zo diep was de verbinding.

Ik zelf heb 13 jaar bij TwynstraGudde gewerkt, als adviseur en als partner. TwynstraGudde is Nederlands koploper op het terrein van organisatieadvies. Ik heb veel gegeven aan dit bedrijf, ook in de jaren dat het economisch niet zo goed ging. Ik was en ben nog steeds trots op dit mooie bedrijf.
Als je zo verbonden voelt, is weggaan extra lastig en toch goed. Het opent nieuwe mogelijkheden. Sinds ik 1 februari jl vertrok, kan ik beamen dat het nieuwe mogelijkheden schept. Loskomen van de relatie met TwynstraGudde neemt echter ook tijd. Zeker omdat ik besloot geen vergelijkbare werkcontext te zoeken en mij vanuit eigen ondernemerschap nog meer te wijden aan leiderschap en maatschappelijke doorbraken.

Werk is je identiteit
Het verhaal van mijn ex-collega deed me nogmaals reflecteren op mijn eigen relatie met werk. Ja, werk is een grote, sterk vervullende context. Een identiteit verschaffende entiteit zoals de filosoof Arnold Cornelis beschreef.
Werk is deel van je identiteit. Je hoeft er niet in te verdwijnen. En je hoeft er niet kunstmatig afstand toe te houden. Beide houdingen heb ik in mijn loopbaan beproefd en beiden zijn niet zo bevredigend en ook niet echt productief. Je kan er voor kiezen gewoon present te zijn en te blijven.

Present zijn ten opzicht je werk
En ja, dat is dus best een opgave. Dat ervoer ik weer toen ik bij TwynstraGudde vertrok. Het vergt dat je vertrouwen hebt in je eigen kunnen en je eigen doel en missie. Toen ik startte in mijn loopbaan was het wat dat betreft best zoeken. En ook later kwam ik er achter dat mijn behoefte om innovatief werk te scheppen in bestaande instituten en bedrijven niet zo makkelijk is. Dan ga je twijfelen, doe ik het wel goed? Ben ik hier wel op mijn plek? Als je niet oppast kom je in een vicieuze cirkel. Met wat kunst en vliegwerk kon ik dit zwarte gat wel mijden, maar ik heb de zuigende kracht van deze cirkelredenering wel gevoeld.

Verantwoordelijkheid van het bedrijf
Overigens, de opgave van het in stand houden van een presente werkrelatie is ook een zaak van de werkgever, of beter, van de werkcultuur die in een organisatie heerst. Het is mogelijk dat de organisatie een cultuur uitdraagt, vaak heel subtiel, die totale overgave van de werknemer vraagt. In de consultancy gebeurt dat zeker ook. Ook dat ervoer ik bij TwynstraGudde. Een bedrijf met een sterke familie-cultuur waar een bepaalde, in veel gevallen onuitgesproken normen en waarden heersen. En die normen ervaar je vooral als je weg gaat.
Je mag alles doen wat past in de visie van het bedrijf.. je mag je eigen tijden bepalen, je mag je eigen subspecialisatie ontwikkelen, ga je gang! Áls je maar rendabel bent. Dat geeft een vrijheid die aan je kan knagen, je bent zelf verantwoordelijk tenslotte.

De zuigende kracht van meritocratie
Deze normen en waarden gelden natuurlijk ook breder, het is ook een maatschappelijk trend. In wezen is de consultancy en dat geldt ook voor veel andere bedrijven in de dienstensector een ultieme vorm van de meritocratie. Je kan je kansen zelf pakken en als je dat niet kan hoor je niet bij de daarmee uitgeselecteerde elite.
Ik zag ook wel eens collega’s afhaken die hier niet in mee konden en ik kon hen daar in niet helpen. Dat heeft een hele serie mensen fors pijn gedaan. En ik geef toe dat ik dat net zo goed mede in stand heb gehouden. Met het afscheid van TwynstraGudde en het besef hoe ik me er mee verbonden voel, is me ook duidelijk dat de kracht van de verbinding een tandje meer ontspannend kon. Meer present van beide zijden.

Presentie van ons als werkende wezens
Wie ben ik en wie ben ik in relatie tot mijn werk? Hoe kan werk mij dienen? Hoe kan ik in balans blijven in geven en nemen, in het verblijven in relatie en verbonden zijn met mijn werkelijke zelf?
Dat is de presentie die van ons als werkende wezens wordt gevraagd.

Leiderschap en present zijn
En dat is ook de reden dat het versterken van presentie zo’n belangrijk anker is in de leiderschapstrainingen die we vanuit het centrum voor maatschappij en leiderschap ontwikkelen. Veel van de trainingen bouwen op het besef dat je je niet hoeft uit te verkopen aan je werk en ook niet enige reserve hoeft te houden. Dat je er ‘gewoon’ present mee kan zijn. Dat besef creëert al zoveel ruimte dat het werkplezier weer kan terugkeren of dat de visie op welk werk voor jou dienend kan zijn, helder wordt.
Ik wens je veel presentie!

Benieuwd naar de trainingen? Check de site van het Centrum voor Maatschappij en Leiderschap
Of neem contact op met Jeroen den Uyl
T 06-10543056
E jeroen@maatschappijenleiderschap.nl

Maatschappij en Leiderschap | copyright 2020 | Annuleringsvoorwaarden | Privacybeleid
Afbeelding bij Corona en de effecten op teams

Corona en de effecten op teams

Afbeelding bij Corona en de effecten op teams

Door Jeroen den Uyl 10 oktober 2020

Laatst sprak ik een programmamanager die mij het volgende vertelde:
“Corona hakt er toch wel in. In het begin van de Corona crisis verraste het me hoe effectief ZOOM bleek. Maar nu is het anders. Ergens loopt het vuur toch weg. De teamleden zijn moeilijk te binden, er is steeds minder echte interactie. De mensen zeggen minder en er zijn meer irritaties, en ik lijk steeds meer achterop te raken. Hoe krijg ik mijn team weer opgelijnd en kunnen we met frisse nieuwe zin aan de slag?”

Deze behoefte herken ik wel. Corona maakt voor teamleden, net als dat voor individuen dat het geval is, dat er iets ontbreekt. We missen de oude routines. En tegelijkertijd begrijpen nog niet goed wat de nieuwe tijd is die Corona lijkt in te luiden. Dat gaat gepaard met een gevoel van verlies, onzekerheid en tot verschillende reacties: apathie en lethargie of juist heel hard doorgaan in de oude werkstijl.

Hoe kan je omgaan met Corona? Hoe doe je dat in je team?

Daarvoor ontwikkelde ik de eendaagse training Corona en jij. Deze training kan je als individu volgen, maar is ook geschikt voor teams die er samen aan willen deelnemen. (dan noemen we het Corona en wij 😉) https://maatschappijenleiderschap.nl/aanbod/#Corona

In de training verdiepen de deelnemers hun bewustzijn aan de hand van de het denkkader van prof Jem Bendell (Deep Adaptation) over het pre- en post-Corona-tijdperk. Ze erkennen hun situatie en ontwerpen de stappen die ze daarin willen zetten, voor zichzelf en met elkaar. De training maakt gebruik van creatieve werkvormen en concrete verschillende formats en frameworks die een tastbaar resultaat opleveren.

Maatschappij en Leiderschap | copyright 2020 | Annuleringsvoorwaarden | Privacybeleid

Is Covid-19 jouw baanbreker?

Door Jeroen den Uyl 29 september 2020

Ik ontmoet veel mensen die een ander beroep aan het zoeken zijn. Ook mensen die een ander deel van hun baan herwaarderen. De meesten hebben enerzijds een gevoel van verlies, maar ook hoop dat zij een nieuwe invulling gaan vinden.

Zo kwam ik Michel tegen, een geluid- en lichttechnicus die in de horeca en leisure werkte. Hij houdt van soundscapes en verlichting omdat het sfeer verhoogt. Covid-19 zal nog jaren impact hebben op zijn branche. Dus studeert hij nu elektrotechniek en loopt hij mee met een SMART-HOME specialist. Want in toenemende mate kunnen mensen in hun eigen huis sfeer maken met licht en geluid. Michel wil en kan daar zijn passie in kwijt, zo pakt Michel zijn carrière switch op.

Of Nicole, zij is ex-directeur van een grote zorginstelling. Zij raakte haar baan kwijt vlak voor de lock down. En die gaf haar in het begin weldadige rust. Ze had hard gewerkt in de tijd ervoor. Maar het werd snel onrustig. Wat wil Nicole nu echt. Nu Covid19 als een kanarie in de kolenmijn aangeeft dat er veel gaat veranderen, wat is dan wijs te doen? Kan ze luisteren naar wat haar roept en daar meer aandacht aan geven.

En dan Erica. Zij geeft zorg aan dementerende ouderen als PGB-er en geeft ook Biodanza voor ouderen. Zij gelooft in haar toegevoegde waarde juist voor deze doelgroep, maar Covid-19 legt een klamme deken over haar werk. Hoe gaat zij om met haar gevoel van verlies, iets wat haar tot nu toe heeft lamgelegd? Wat zijn de ingrediënten van haar passie die nog wel kunnen of met een andere twist? Dat inzicht geeft haar weer flow en moed om de draad op te pakken.

En jij? Herken je dit bij jezelf? Of ken jij mensen in je omgeving waar Covid-19 een baanbreker is? Deze drie verhalen staan voor de mensen die meedoen aan de eendaagse trainingen Corona en jij?. Met de training kan je een grote stap zetten naar een nieuwe invulling van je werk, dat je (professionele) identiteit weer versterkt.

Laten we de effecten van Covid-19 op professionals niet onderschatten. Met Corona en jij? leggen we een gezonde en duurzame basis voor een actieve mensen die leiding houden op hun eigen toekomst.

Wil je meer weten over Corona en jij? https://maatschappijenleiderschap.nl/aanbod/#Corona

Maatschappij en Leiderschap | copyright 2020 | Annuleringsvoorwaarden | Privacybeleid